Koningsdag 2026
maandag 27 april 2026
178 dagen geleden
Koningsdag
Koningsdag is een nationale feestdag in Nederland ter ere van de koning. Het is een dag waarop de verjaardag van het staatshoofd wordt gevierd en heeft tradities die door de jaren heen zijn geëvolueerd. Oorspronkelijk stond deze dag bekend als Prinsessedag.
De oorsprong van deze feestdag gaat terug tot 1885. Destijds werd op 31 augustus de vijfde verjaardag van prinses Wilhelmina gevierd. Deze viering, genaamd Prinsessedag, kreeg een algemeen karakter door initiatieven van liberalen, die de nationale eenheid wilden benadrukken. Een jaar later, in 1886, werd dit een jaarlijks terugkerende traditie. Toen Wilhelmina koningin werd, evolueerde de naam mee. Het werd Koninginnedag, een naam die bijna een eeuw lang in gebruik zou blijven.
De datum van Koninginnedag was lange tijd vastgelegd op 30 april. Deze datum was de verjaardag van Koningin Juliana, die in 1949 de troon besteeg. Hoewel haar dochter Beatrix op 31 januari jarig was, besloot zij bij haar inhuldiging in 1980 de traditie van 30 april te handhaven. Dit deed zij ter ere van haar moeder, en wellicht speelde ook het meestal gunstigere weer in april een rol. Met de troonsbestijging van Koning Willem-Alexander in 2013 veranderde de feestdag opnieuw van naam en datum. Vanaf 2014 wordt Koningsdag gevierd op 27 april, zijn geboortedatum. Indien 27 april op een zondag valt, wordt Koningsdag verplaatst naar de zaterdag ervoor, 26 april.
De manier waarop Koningsdag wordt gevierd, is door de jaren heen steeds vrijer en volkser geworden. Aanvankelijk bestond de viering vooral uit optochten en huldigingen. Onder Koningin Juliana ontwikkelden zich de tradities van defilés en bloemenhuldes. Een kenmerkend element van de viering vandaag de dag is de 'vrijmarkt'. Op deze dag mogen mensen zonder vergunning spullen verkopen op straat, wat vaak leidt tot rommelmarkten en festiviteiten in openbare ruimtes. Muziekoptredens, spelletjes en oranje kleding zijn ook prominente onderdelen van de festiviteiten.
In veel steden en dorpen wordt Koningsdag gevierd met speciaal georganiseerde evenementen. De koninklijke familie bezoekt jaarlijks één of meerdere plaatsen in Nederland, waar zij deelneemt aan activiteiten die de lokale cultuur en gemeenschap weerspiegelen. Deze bezoeken worden vaak uitgebreid verslagen door de media. Er zijn geen specifieke religieuze rituelen verbonden aan Koningsdag; het is een seculier feest dat gericht is op nationale saamhorigheid.
Naast de landelijke vieringen zijn er geen significante lokale variaties die de aard van de feestdag principieel veranderen. Overal in Nederland staat de viering in het teken van oranje, festiviteiten en de vrije markt. De invulling kan per plaats verschillen, maar het overkoepelende thema blijft hetzelfde.
Koningsdag heeft tegenwoordig de betekenis van een nationale feestdag waarop de bevolking de monarchie viert en tegelijkertijd geniet van een vrije dag met volksfeesten en gezellige samenkomen, waar jong en oud aan deelneemt.