Bevrijdingsdag 2026
dinsdag 5 mei 2026
170 dagen geleden

Bevrijdingsdag
Bevrijdingsdag is de nationale feestdag van Nederland die jaarlijks op 5 mei wordt gevierd. Op deze dag wordt de bevrijding van de Duitse bezetting in Nederland in 1945 herdacht en gevierd. Tegelijkertijd wordt stilgestaan bij de betekenis van vrijheid, democratie en mensenrechten.
De oorsprong van Bevrijdingsdag ligt in de capitulatie van de Duitse troepen in Nederland op 5 mei 1945. Dit gebeurde toen de Canadese generaal Charles Foulkes de Duitse opperbevelhebber Johannes Blaskowitz ontbood in Hotel De Wereld in Wageningen om de details van de capitulatie te bespreken. De eerste viering van de bevrijding vond plaats op 31 augustus 1945, Wilhelmina's verjaardag. De koningin wilde deze dag echter niet op haar verjaardag vieren, waardoor 5 mei in beeld kwam. In 1946 besloot de regering dat Bevrijdingsdag jaarlijks op 5 mei zou plaatsvinden, met uitzondering van zondagen om de christelijke zondagsrust te waarborgen. Vanaf 1968 werd Bevrijdingsdag echter altijd op 5 mei gevierd, ongeacht de dag van de week. Tot 1990 werd Bevrijdingsdag slechts om de vijf jaar gevierd, daar het niet lukte om er een jaarlijkse nationale traditie van te maken.
In 1990 werd 5 mei officieel uitgeroepen tot een jaarlijkse nationale feestdag, vastgelegd in de Algemene termijnenwet. Dit betekent echter niet automatisch een vrije dag voor iedereen. Werknemers en werkgevers moeten hierover afspraken maken, vaak vastgelegd in collectieve arbeidsovereenkomsten (cao's). In veel cao's is opgenomen dat 5 mei alleen een vrije dag is in lustrumjaren. Voor overheidsmedewerkers is 5 mei veelal wel een vrije dag, indien de cao dit toestaat en de dienstverlening dit mogelijk maakt.
De viering van Bevrijdingsdag kent diverse tradities. In de nacht van 4 op 5 mei wordt in Wageningen, voor Hotel De Wereld, het Bevrijdingsvuur ontstoken. Dit vuur wordt vervolgens door loopevenementen door heel Nederland verspreid, symboliserend de overgang van herdenken naar vieren. Dit moment markeert de officiële opening van de veertien Bevrijdingsfestivals die op 5 mei in verschillende steden plaatsvinden. De Nationale Viering van de Bevrijding begint elk jaar in een andere provincie, waar in aanloop naar 5 mei diverse activiteiten over vrijheid worden georganiseerd.
Op Bevrijdingsdag vinden op veertien locaties in Nederland festivals plaats, waaronder het Bevrijdingsevenement in Wageningen, Bevrijdingspop in Haarlem en het Bevrijdingsfestival Overijssel in Zwolle. Sinds 1991 worden Nederlandse artiesten aangesteld als 'Ambassadeurs van de Vrijheid' en per helikopter tussen de festivals vervoerd. Verder wordt bijna elk jaar een 5 mei-lezing gehouden, waarvan de eerste door Koningin Beatrix werd gegeven. De dag wordt traditiegetrouw afgesloten met een 5 mei-concert, in aanwezigheid van het koningspaar.
Tot 2004 vond jaarlijks in Wageningen een veteranendefilé plaats in aanwezigheid van Prins Bernhard. Na zijn overlijden is dit omgevormd tot een Bevrijdingsdefilé op 5 mei in Wageningen en de jaarlijkse Nationale Veteranendag in juni in Den Haag. De viering van Bevrijdingsdag is van uitzonderlijke betekenis voor Nederland, aangezien deze dag aandacht besteedt aan de verworven vrijheid en de blijvende relevantie van democratie en mensenrechten in de samenleving.