Nieuwjaar 2026
donderdag 1 januari 2026
294 dagen geleden

Nieuwjaar
Nieuwjaar is de viering van het begin van een nieuw jaar. In de westerse wereld valt deze dag op 1 januari, de dag volgend op Oudejaarsavond. Deze viering kenmerkt zich door het uitwisselen van gelukwensen en het formuleren van goede voornemens.
De oorsprong van Nieuwjaar ligt in prehistorische kalenders, zoals de Assyrische kalender die het nieuwe jaar aan het begin van de lente vierde. Ook de Babyloniërs kenden rond 2600 v.Chr. een nieuwjaarsviering waarbij zij de koning een offer brachten. Een ander prehistorisch systeem was gebaseerd op de zonnewende rond 21 december, wanneer de dagen langer beginnen te worden. De oude Germaanse viering, het 'Joelfeest', duurde twaalf dagen en nachten, van de langste nacht van het jaar tot 1 januari. Bij de Romeinen begon het jaar oorspronkelijk op 1 maart, totdat Julius Caesar in 45 v.Chr. de Juliaanse kalender introduceerde, waarna Nieuwjaar op 1 januari viel. Zij offerden dan aan Janus, de god naar wie de maand januari is genoemd. Met de komst van het christendom probeerde de Kerk heidense gebruiken rond Nieuwjaar tegen te gaan en werd 1 januari uitgeroepen tot Hoogfeest van Maria Moeder van God. De Spaanse landvoogd Requesens stelde in 1575 officieel vast dat het nieuwe jaar op 1 januari zou beginnen.
In België, en meer algemeen in de Lage Landen, wordt Nieuwjaar op 1 januari gevierd. Deze datum is vast, in overeenstemming met de westerse kalender. De periode van Kerstmis tot Driekoningen wordt nog steeds als een feestelijke tijd beschouwd, wat zichtbaar is in verplichte vrije dagen en schoolvakanties. Veel bedrijven zijn dan gesloten. De kerstboom blijft bij velen tot na Driekoningen staan, een traditie die invloed heeft van onze voorouders.
Tradities in België op Nieuwjaar omvatten het uitwisselen van gelukwensen, vaak met de uitdrukking 'een gelukkig nieuwjaar'. Historisch gezien werden er in deze periode in de Lage Landen geld en geschenken gegeven. Hoewel het afbedelen van geld met rijmende nieuwjaarswensen meer een Nederlands fenomeen was, bestaat in België de gewoonte om elkaar attenties te geven. Vuurwerk en het luiden van klokken zijn gebruiken die voortkomen uit de wens om boze geesten te verjagen en de komst van het licht te vieren.
De vieringen gaan vaak gepaard met specifieke maaltijden en lekkernijen, hoewel de tekst geen specifieke Belgische gerechten noemt. De gewoonte om uitgebreid te tafelen met alcoholische dranken is echter gangbaar. De traditie van nieuwjaarswensen uitwisselen leeft sterk en wordt in België ook geuit door het sturen van kerst- en nieuwjaarskaarten en het bijwonen van nieuwjaarsrecepties.
Nieuwjaar behoudt in België zijn betekenis als een moment van afsluiting en een nieuw begin, waarin gemeenschappen en families samenkomen om het verleden af te sluiten en met goede moed de toekomst tegemoet te zien.
Ook gevierd in 2026
Landen waar deze datum een officiële feestdag is:
- Norge— 1. nyttårsdag
- Sverige— Nyårsdagen
- Danmark— Nytårsdag
- Suomi— Uudenvuodenpäivä
- Deutschland— Neujahr
- Österreich— Neujahr
- Schweiz— Neujahr
- France— Jour de l'An
- Nederland— Nieuwjaarsdag
- España— Año Nuevo
- Portugal— Ano Novo
- Italia— Capodanno
- Polska— Nowy Rok
- United Kingdom— New Year's Day
- United States— New Year's Day